KropkiNaMapie.pl


Darek Zalewski 12 września 2013 Aktualności Relacje Wasze teksty

Syria: Tych zabytków i obiektów kultury już nie zobaczysz

Trudna sytuacja polityczna i wojna domowa w Syrii to nie jest dobry czas na turystyczne wyjazdy do tego kraju. Wiele zabytków, które przyciągały podróżników już nie istnieje. Można je oglądać tylko na zdjęciach. Inne są zagrożone zniszczeniem. Postanowiliśmy je zebrać i opisać.

Oczywiście nie wiemy w jakim są stanie teraz opisywane przez nas zabytki, ani czy będą istniały za jakiś czas, bo w miejscach gdzie się znajdują ciągle trwają walki. W pustoszonej przez wojnę Syrii zagrożonych jest wiele miejsc.

Dotyczy to zwłaszcza miasta Aleppo, które w dużej części zostało zniszczone przez walki.  Inne zagrożone miejsca to antyczne miasta Damaszek i Bosra, wykopaliska w Palmirze czy malowniczy zamek krzyżacki Krac des Chevaliers. Na liście UNESCO jest także starożytna twierdza Kalat Salah El-Din i antyczne miasteczka na północy kraju (40 starożytnych syryjskich osad z I-VI wieku). Z Syrii dochodzą też informacje o nielegalnych wykopaliskach i plądrowaniu antycznych grobowców i cmentarzysk. Wpisane przez UNESCO na listę Dziedzictwa Zagrożonego stare miasta w Damaszku i Aleppo to jedne z najstarszych osad na świecie, nazywane kulturalnymi perłami Wschodu. Nie jest przesadą stwierdzenie, że bezpowrotnie może zniknąć stare miasto w Bosrze, prawie w całości zbudowane z czarnego bazaltu. Podobny los może spotkać Palmirę ? jedno z najbogatszych miast czasów antycznych. Na terytorium Syrii znajduje się ponad 10 tys. zabytków, które mają ogromną wartość z punktu widzenia historii i nauki. Wybraliśmy kilka z tych, które mogą nie przetrwać wojny domowej w Syrii. Wielu syryjskich zabytków już nie zobaczycie albo zobaczycie tylko ich ruiny.
Meczet Umajjadów w Aleppo runął podczas walk

Meczet Umajjadów w Aleppo runął podczas walk między syryjskimi powstańcami a siłami wiernymi prezydentowi Baszarowi el-Asadowi, fot. Piotr Zorć

Wśród nich jest tysiącletni minaret meczetu Umajjadów w Aleppo, który runął podczas walk między syryjskimi powstańcami a siłami wiernymi prezydentowi Baszarowi el-Asadowi.  Minaret mający 45 m wysokości i cały meczet, wraz ze starym miastem tworzyły cenny historyczny zespół. Według ugrupowań opozycyjnych minaret zawalił się po ostrzelaniu go przez wojskowy czołg.  Inne źródła podają, że to rebelianci uderzyli z granatników RPG, w miejsce gdzie przebywali żołnierze sił rządowych. Nie tylko charakterystyczny minaret na planie kwadratu padł ofiarą bitwy. Zniszczony jest sam Wielki Meczet i sklepione alejki sąsiadującego z nim suku Al-Madina (zadaszonego targowiska).

Al-Madina, zadaszony suk (targowisko) fot. Piotr Zorć

Al-Madina, zadaszony suk (targowisko) w obrębie murów Starego Miasta Aleppo w Syrii, fot. Piotr Zorć

Spora część tego targowiska oraz inne średniowieczne budynki niemal całkowicie spłonęły. Ogień strawił blisko 1500 straganów i sklepów w Al-Madina. Poważne uszkodzona podczas walk została także średniowieczna twierdza w Aleppo.

Wejście do twierdzy w Aleppo, fot. Piotr Zorć

Wejście do twierdzy w Aleppo, fot. Piotr Zorć

Palmira,  starożytne miasto w środkowej Syrii (ok. 215 km na północny wschód od Damaszku), służyło jako schronienie dla rebeliantów. Na ruinach widać ślady po ostrzałach. Media na Bliskim Wschodzie i światowe telewizje pokazywały też rządowe czołgi w zabytkowym mieście.

Palmira (Palmyra) ? starożytne miasto w środkowej Syrii, założone w oazie na Pustyni Syryjskiej, fot. Piotr Zorć

Palmira (Palmyra) ? starożytne miasto w środkowej Syrii, założone w oazie na Pustyni Syryjskiej, fot. Piotr Zorć

„Twierdza rycerzy” czyli Krak des Chevaliers to jedna z największych atrakcji turystycznych Syrii. Znajduje się w zachodniej części kraju, w górach Dżabal an-Nusajrijja, na północny wschód od Trypolisu. Powstała na szczycie 650-metrowego uskoku, wzdłuż jedynej drogi z Antiochii do Bejrutu i Morza Śródziemnego. Zamek został zbombardowany przez samoloty rządowe.

Krak des Chevaliers (Crac des Chevaliers) - jedne z najważniejszych, zachowanych ruin średniowiecznego zamku na świecie, fot. Piotr Zorć

Krak des Chevaliers – jedne z najważniejszych, zachowanych ruin średniowiecznego zamku na świecie, fot. Piotr Zorć

W wielu miastach Syrii, gdzie trwają walki sił rządowych z rebeliantami zagrożone są także inne zabytki. Obie strony konfliktu używają ich jako baz albo pozycji dla strzelców. Masywne mury zamków, cytadel, rzymskich teatrów, czy tureckich łaźni to dla nich odpowiednie miejsca do obrony czy ostrzeliwania pozycji przeciwnika.

Jedna z ulic Maarrat Al-Nu'man, tu w październiku 2012 roku rozegrała się bitwa pomiędzy siłami rządowymi a rebeliantami o kontrolę nad tym strategicznie ważnym miastem, fot. Piotr Zorć

Jedna z ulic Maarrat Al-Nu’man, tu w październiku 2012 roku rozegrała się bitwa pomiędzy siłami rządowymi a rebeliantami o kontrolę nad tym strategicznie ważnym miastem, fot. Piotr Zorć

Hama w zachodniej Syrii słynie z norii, starożytnych przyrządów nawadniających.

Norii, starożytne przyrządy nawadniające w mieście Hama, na zachodzie Syrii, fot. Piotr Zorć

Norie, starożytne przyrządy nawadniające w mieście Hama, na zachodzie Syrii, fot. Piotr Zorć

Zagrożone są także tradycyjne domy w kształcie uli w wiosce Sarouj. Cała konstrukcja tych domów wygląda właśnie jak ule ulepione z gliny. W upalne dni, tak skonstruowane domy dają dużo chłodu. W zimie utrzymują za to ciepło.

Tradycyjne syryjskie domy beehive w naturalny sposób utrzymują wewnątrz temperaturę niezależną od zewnętrznej, Fot. Piotr Zorć

Tradycyjne syryjskie domy „beehive” w naturalny sposób utrzymują stałą temperaturę, Fot. Piotr Zorć

FTradycyjne syryjskie domy beehive, Fot. Piotr Zorć

Tradycyjne syryjskie domy beehive, Fot. Piotr Zorć

Zabytkowy kompleks wojskowy Qasr ibn Wardan niedaleko miasta Hama nie ma szans przetrwać eksplozji czy pożaru.

Qasr ibn Wardan - pustynny kompleks wojskowy z szóstego wieku, 60 km od miasta Hama, niedaleko miejscowości al-Hamraa, fot. Piotr Zorć

Qasr ibn Wardan – pustynny kompleks wojskowy z VI wieku, fot. Piotr Zorć

Serjilla, jedno z słynnych Martwych Miast czyli grupy 700 porzuconych osad w północno-zachodniej części Syrii pomiędzy Aleppo i Hama. Inne znane to Qal’at Sim’an i al Bara. Większość z Martwych Miast była dobrze zachowanych i turyści mogli je zwiedzać.

Serjilla, jedno z słynnych Martwych Miast czyli grupy 700 porzuconych osad w północno-zachodniej części Syrii pomiędzy Aleppo i Hama, fot. Piotr Zorć

Serjilla, jedno z słynnych Martwych Miast czyli grupy 700 porzuconych osad, fot. Piotr Zorć

Meczet Umajjadów w Damaszku to  jedno z największych, najstarszych i najbardziej szanowanych sanktuariów muzułmańskich. Całe Stare miasto w Damaszku, którego częścią jest meczet, znalazło się na liście zagrożonych zabytków UNESCO. Wielki Meczet to świątynia przebudowana z bazyliki Św. Jana Chrzciciela (do tej pory przechowywane są tam relikwie św. Jana Chrzciciela).

Meczet Umajjadów w Damaszku fot. Piotr Zorć.

Meczet Umajjadów w Damaszku ? jedno z największych, najstarszych i najbardziej szanowanych sanktuariów muzułmańskich, fot. Piotr Zorć.

Wszystkie zdjęcia pochodzą z wyprawy naszych przyjaciół Piotra i Agnieszki z listopada 2010 roku.

Komentarze:

komentarzy